Arbeidsdeling

De zaalindeling was overigens zeer origineel. In het midden een soort catwalk met aan weerskanten vier projectieschermen en ook aan weerskanten parallel aan elkaar opgestelde hoge, langwerpige tafels met comfortabele krukken. Een uitgekiende belichting zorgde voor een bijzondere sfeer. Deze bijzondere zaalindeling maakte het mogelijk met dezelfde zaalinfrastructuur een lunch, een congres en een receptie te faciliteren. Compliment aan de organisatoren!
Tijdens het congres (over het maatschappelijk belang van de schoonmaak) poneerden sprekers diverse keren de stelling dat het nuttig is werkers in primaire processen te ontlasten van schoonmaakwerkzaamheden door die over te laten aan professionele schoonmakers. Arbeidsdeling dus. Een vaak genoemd voorbeeld is dat van verpleegkundigen in de gezondheidszorg die te duur zouden zijn om zich met schoonmaakwerk bezig te houden. Door dit over te laten aan anderen, kunnen zij zich volledig richten op hun verpleegtaken.
Hoe aannemelijk dit ook klinkt, toch kunnen bij deze redenering kanttekeningen worden geplaatst.

We weten al lang dat arbeidsdeling risico’s met zich meebrengt: medewerkers overzien het geheel niet meer of voelen zich niet meer verantwoordelijk voor het eindproduct. Bovendien is er de kans op een toename van de storingsgevoeligheid van het proces als gevolg van afstemmings- en coördinatieproblemen.
Twee voorbeelden.
In de jaren tachtig leverden bezoeken aan onder Japans management gebrachte productiebedrijven in het Verenigd Koninkrijk en Amerika opvallende bevindingen op. Ze waren spic and span. Exemplarisch was de vestiging van het Japanse Bridgestone in Nashville, Tennessee, een fabriek waar je van de vloer kon eten, in schrille tegenstelling tot het beeld dat Europese en Amerikaanse bandenfabrieken te zien gaven. Opmerkelijk was dat die reinheid nu juist niet te danken was aan de inzet van speciale schoonmaakploegen. Integendeel: orde en netheid werden gezien als behorend tot de verantwoordelijkheid van elke productiemedewerker. Iemand die van zijn werkstation een puinhoop maakt, kan onmogelijk kwaliteit leveren, zo luidde de redenering.
Een ander voorbeeld. U belandt in een ziekenhuisbed (het is maar een voorbeeld). Per ongeluk stoot een bezoeker een kop koffie om op uw nachtkastje. Even later komt de verpleegkundige uw medicijnen brengen. Hij negeert het nachtkastje. Dat is immers de taak van een ander. Bent u gelukkig?
Wat deze voorbeelden illustreren is dat we opmerkelijk selectief zijn in het gebruik van het begrip ‘integraal’.
Nico Lemmens

www.nico-lemmens.nl  
 
Terug naar het overzicht